All.: Bo Martinsen, Demokraatit sinnerlugit Inatsisartunut qinigassanngortittoq
Nunatsinni imigassamik atornerluisuuneq ajornartorsiut annertoorujussuuvoq. Ilaqutariit avissaartuutsinneqartarput, nunalu tamakkerlugu meeqqat inunnit isumaginnittussaagaluartunit sumiginnarneqartarnerinut imigassamik atornerluisuuneq peqqutaaqataasarpoq. Amiilaarnaqaaq.
Taamaammat imigassamik atornerluinerup akiorneqarnissaanut pinaveersaartinnissaanullu sapinngisarput tamaat iliuuseqarnissarput pingaaruteqarpoq. Taamatut tamaviaarneq massakkut imigassamik pinngitsuuisinnaanngitsunut minnerunngitsumillu qaniginerpaasaannut inuunermik pitsaanerusumik pilersitsissaaq.
Imigassamik ajornartorsiutilinnik katsorsaanerup ullumikkumiit pitsaanerulernissaa angorusuppara, toqqaannartumik oqaatigissagaanni isumaqarama inunnik pinngitsuuisinnaajunnaarsimasunik katsorsaasarneq ukiorpanngortuni assorsuaq ingerlanerlorujussuartoq. Tassunga allannguinissamut piffissanngorsimassaaq. Uagut nunatsinnit imigassamik ikiaroornartumillu atornerluinermut tunngatillugu nunani ajornerpaamik inissisimasut ilaat toqqarnikuuarput taakkualu katsorsaariaaseq atugaat atulerlugu. Qanoq-una ililluni susassaqarfipput isumaqalersimasoq katsorsaariaaseq, Danmarkimiluunniit iluaqutaasinnaanngitsoq, maani nunatsinni iluaqutaasinnaassasoq?
Kalaallit Nunaanni katsorsaariaatsimik nassaarniarnitsinni Island qiviaannartigu. Islandimi ukioq 2000 sioqqullugu atornerluisuuneq ajornartorsiuterujussuunikuuvoq, kisianni tamanna mumisinneqarnikuuvoq – minnerunngitsumik pinaveersaartitsinerup ukkatarineqalernikuunera peqqutaalluni. Islandimi ukiuni 20-ni kingullerni inuusuttut imigassamik aanngajaarniutinillu atuinerisa annikillisinniarneqarnera iluatsinneqarnikuuvoq. Suliniutit assigiinngitsut atorlugit taamaaliortoqarpoq taaguuteqarluni ’Den Islandske Model’. Iliuuserisaq pinaveersaartitsilluni suliniutaavoq, tamanna politikerit, angajoqqaat sulisullu ilaatigut ilinniartoqarfinneersut ataatsimoorlutik kivitseqatigiinnerisigut pisoq. Angusarisimasaallu kisitsisitigut takuneqarsinnaasut tupinnaannartumik kusanarluinnarput. 1998-imi imaannikuuvoq islandimiut inuusuttaasa 42 procentii ulluni 30-ni kingullerni aalakoorsimasut. 2016-imi kisitsit taanna 5 procentimut apparsimavoq.
Islandimi katsorsaariaaseq taanna atorneqartoq iluatsilluartumillu ingerlasoq tigutigu atorsinnaasagullu atorlugit kiisalu nunatsinnut innuttaasutsinnullu tulluartunik ilaartorlugu, taamaalilluni siunissami atornerluisunut katsorsaariaasissaq kalaallit inooriaasiannut tulluaqqissaartuussalluni. Ataatsimoorluta kivitseqatigiitta, taamaaliornikkummi atornerluineq pinngitsuuisinnaannginnerlu pimoorullugu akiorsinnaalissavagut taamaalillutalu meeqqanik inuusuttunillu sumiginnaaneq suujunnaartissinnaalissallutigu.
Nunarsuup sinneranut maligassiuisussatut nutaatut ataatsimoorluta saqqummerta Kalaallillu Nunaanni katsorsaariaatsimik pilersitsilluta.
